Müslümanların Yaptığı 8 Harika Yenilik

Kabul etmek gerekir ki son asırda İslam ülkeleri inovasyon konusunda pek başarılı değiller. Hayatımızı değiştiren teknolojik gelişmelerin büyük bir kısmı batı ülkelerinden, bir kısmı da uzakdoğudan çıkıyor.

Geçmişte müslümanların yaptığı ve dünyayı değiştiren inovasyonları bir hatırlamakta fayda var.  Örneklere baktıkça İslam dünyasının inovasyon yeteneğinde yüzyıllar içerisinde gerilemesine üzülmemek mümkün değil.

Huffington Post’da yayınlanan bir yazıda dünyanın Müslüman medeniyetlerine borçlu olduğu sekiz önemli inovasyon şöyle sıralanmış.

1. Cebir

Pek çok Batılı, özellikle de Almanlar, teknoloji ve mühendislik becerileri ile gurur duyar. Peki ama cebir olmasaydı, mühendisler ne işe yarardı?

Matematik sistemi Avrupa’da yirminci yüzyılda,İngiliz-Arap Chester’li  Robert, Arap bilgin Hârizmî’nin (Al-Khwarizmi) metinlerini İngilizceye çevirdiği zaman bilinir hale geldi. Algoritmanın da isim babası olan Hârizmî ise, modern cebri geliştiren kişi olarak tanınır.

2. Diş Fırçası

İslam, dünyada bedensel hijyene özellikle önem veren ilk dinlerden biridir. Kuran’da abdeste (düzenli olarak yıkanmaya) dair talimatlar bulunur. Bu nedenle de diş sağlığının ve hijyeninin de popülerliğinin artmasının İslam’ın bilinirliğinin artmasıyla paralel olması şaşılacak bir durum değil. Kabul edilmelidir ki, eski Mısırlıların “diş fırçası ağacının” ince dallarını çiğnedikleri düşünülüyor.

Ancak, aynı zamanda “misvak” olarak bilinen bu ince dallar, Hz. Muhammed’in dişlerini fırçalamak için düzenli olarak bu misvakları kullanması ile toplumda daha geniş ölçüde tanınır hale geldi. Kuran’da misvak dallarından bahsedilmese bile, Müslüman bilginler bu dallardan pek çok kez bahsediyorlar

3. Bando Takımı

Askeri bando takımlarının tarihi Osmanlı Mehterhanesi’ ne dayanır. Bu bando takımları, savaş boyunca çalmaya devam eder ve sadece ordu geri çekildiğinde ya da savaş bittiğinde çalmayı bırakırlardı.

Osmanlı İmparatorluğu ile yapılan savaşlar sırasında bu takımların Avrupalı askerler üzerinde kayda değer etkisi olduğu düşünülürdü – ki bir süre sonra Avrupalılar da bunu kendilerine uyarlayarak kullanmaya başladılar.

4. Gitar

Bugün bildiğimiz haliyle gitarın kökeni, Arapların ud – eğri sapı olan telli bir çalgı – enstrümanına dayanır. Orta Çağlarda, Müslüman İspanya’ya kadar ulaşmış ve Endülüs’te Arapça “qitara” olarak adlandırılıyordu.

Söylenene göre, dokuzuncu yüzyılda bir müzik öğretmeni bir gün Emevi hükümdarının huzuruna bir ud getirdi. Modern gitar da pek çok etkinin altında kalarak gelişip bugünkü halini aldı ancak Arapların udunun da oldukça önemli rol oynayarak öncelik ettiğini söyleyebiliriz.

5. Büyüteç / Gözlük

Arap dünyası sadece matematik alanında devrim yaratmakla kalmadı – aynı zamanda optik biliminde de devrim yarattı. Basralı bilgin Ebu Hasan, göz organının nasıl çalıştığını ilk tarif eden kişiydi.
Yansıtıcı materyallerle deneyler yaptı ve gözün çevresini, o zamanlar bilim adamlarının inandığı gibi “görüş ışınları” ile algılamadığını kanıtladı. Aynı zamanda bombeli camın büyütmek için kullanılabileceğini de keşfetti.

Onun camdan “okuma taşları” ilk büyüteçlerdi. Gözlükler ise daha sonra bu okuma taşlarından geliştirildi. Buna ek olarak, Ebu Hasan astronomi ve meteoroloji konusunda önemli bilimsel metinler yazdı.

6. Kahve

Kahve, Müslümanların ihraç ettiği şeyler arasında en çok bilinenlerdendir. Kökeni Etiyopya’dan gelmesine rağmen, kısa süre içinde Arap Yarımadası’na, Kızıl Deniz’e ulaştı ki burada da herkesçe bilinir hale geldi.

Osmanlı tüccarlarının tohumdan üretilen içeceği on yedinci yüzyılda Londra’ya getirildiği düşünülüyor. 1645 yılında Venedik’te ilk kahvehane açılırken, Almanlar bu içeceği Türklerin 1683 yılında Avusturya’dan çekilmesinin üzerine tanıma şansı buldular. Efsaneye göre sultanın askerleri arkalarında çuvallarca kahve bırakmışlardı.

7. Hastaneler

İçinde hemşireler ve eğitim merkezi bulunan ilk modern hastane Kahire’deydi. 872 yılında kurulmuş olan Ahmed Bin Tolun hastanesinde (ki ismini Tolunoğulları Hanedanlığı kurucusundan ismini aldı) tüm hastalar, sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanıyorlardı – ki bu da hastanelerin kurulmasıyla adet haline gelmiş bir gelenekti.

Daha önceki dönemlerde Bağdat’ta, bundan biraz daha basit hastaneler bulunuyordu. Ancak tüm dünyadaki modern hastanelere örnek teşkil eden Kahire’deki hastane modeli oldu.

8. Cerrahi İnovasyonlar

Endülüs doğumlu doktor Ebu Al Kasım (Albucasis) Orta Çağlarda tıp alanındaki en önemli kişiliklerden biriydi. Yazdığı 30 ciltten fazla metinde, onuncu yüzyıl Arap bilgini, olumlu hasta-doktor ilişkisinin ne kadar önemli olduğunu anlattı ve sosyal sınıfın bir önemi olmadan herkesin eşit derecede sağlık hizmetinden yararlanması gerektiğini savundu.

Arap bilgin aynı zamanda idrar yolu, kulak ve yemek borusu sorunlarını cerrahi olarak tedavi etmek için yeni yöntemler keşfetti ve dış gebeliği tanımlayan ilk kişi oldu. Tıp dünyasındaki etkisi o kadar büyüktü ki, on altıncı yüzyıldaki doktorlar hala ondan alıntılar yapıyorlardı. Modern ameliyatları şekillendiren onun fikirleriydi.

Kaynak: http://www.huffingtonpost.com/2015/01/06/8-inventions-we-can-thank_n_6424836.html

Leave a Reply